Jaki olej silnikowy wybra膰?

Analiza kart technicznych oleju i sk艂adu chemicznego.

1

Oleju silnikowego nie powinni艣my wybiera膰 tylko na podstawie norm i zalece艅 producenta samochodu. Powinni艣my bra膰 pod uwag臋 przede wszystkim parametry oleju. Zatem jaki olej silnikowy wybra膰?

Syntetyczne, p贸艂syntetyczne, mineralne

呕eby zrozumie膰, czym s膮 oleje syntetyczne, p贸艂syntetyczne i mineralne musimy zacz膮膰 od sk艂adu 艣rodka smarnego. 80% olej to baza olejowa, reszt臋 stanowi膮 dodatki w tym tak偶e modyfikatory lepko艣ci. Nie wdaj膮c si臋 w zbytnie szczeg贸艂y, oleje dzielimy na:

  • Mineralne powstaj膮 poprzez nieznaczne przedestylowanie ropy naftowej. Szybko si臋 zanieczyszczaj膮 i odparowuj膮. Wed艂ug mnie powinny by膰 pomijalne przy doborze oleju do silnika. 
  • P贸艂syntetyczne otrzymywane s膮 w spos贸b zbli偶ony do mineralnych, jednak poddawane s膮 hydrokrakingowi – olej poddaje si臋 dzia艂aniu temperatury i ci艣nienia. Jest to mieszanina oleju mineralnego i syntetycznego. Ta baza olejowa charakteryzuje si臋 wysok膮 czysto艣ci膮. Na opakowaniach olej贸w mo偶na znale藕膰 cz臋sto napisy 鈥淗C Synthetic鈥, 鈥淲 technologii syntetycznej鈥 itp.
  • Syntetyczne powstaj膮 w procesie syntezy w臋glowodor贸w. W pe艂ni syntetyczny olej powstaje na bazie PAO (polialfaolefin) lub estr贸w. Baza olejowa oparta o PAO  jest czystsza i stabilniejsza temperaturowo, natomiast jest s艂abym rozpuszczalnikiem. Natomiast estry charakteryzuj膮 si臋 jeszcze lepszymi parametrami ni偶 PAO.
Jaki olej silnikowy wybra膰?
Olej Eurol Syntence FS 0w30 posiada w bazie olejowej ok. 50% PAO.

Na rynku wyst臋puj膮 r贸wnie偶 oleje GTL – Gas to Liquid. Baza olejowa powstaje z gazu ziemnego. Charakteryzuj膮 si臋 one bardzo wysokim wska藕nikiem lepko艣ci, kt贸ry przekracza 150, ale r贸wnie偶 nisk膮 temperatur膮 p艂yni臋cia i odporno艣ci膮 na utlenianie. Baza GTL jest bardzo czysta, pozbawiona wszystkich zanieczyszcze艅, kt贸re wyst臋puj膮 w ropie naftowej. Oleje na bazie GTL produkuje m.in. Shell.

Nawet najlepsza baza olejowa nie spe艂ni wymaga艅 bez odpowiedniego pakietu dodatk贸w. Do oleju dodawane s膮 nast臋puj膮ce komponenty:

  • modyfikatory tarcia: jak sama nazwa wskazuje, ograniczaj膮 tarcie i chroni膮 silnik przed zu偶yciem.
  • modyfikatory lepko艣ci: stabilizuj膮 lepko艣膰 oleju w wysokich zakresach temperatur,
  • inhibitory korozji: chroni膮 wn臋trze silnika przed osadzaniem si臋 wody, a tym samym przeciwdzia艂aj膮 korozji,
  • przeciwutleniacze: powoduj膮 spowolnienie procesu starzenia si臋 oleju,
  • detergenty: utrzymuj膮 silnik w czysto艣ci.

Ogromn膮 rol臋 odgrywaj膮 proporcje, w jakich mieszane s膮 ze sob膮 nie tylko bazy olejowe, ale tak偶e dodatki. Producent dla ka偶dego oleju z osobna tworzy indywidualn膮 receptur臋. W internecie mo偶na znale藕膰 analizy chemiczne olej贸w wykonywane przez laboratoria. Wpisuj膮c VOA i nazw臋 oleju odnajdziemy tak膮 analiz臋. Jest ona przeprowadzana dla nowego, nieprzepracowanego oleju. Jak odczytywa膰 dane techniczne oraz analizy oleju opisa艂em w dalszej cz臋艣ci.

Zalecenia producenta

Pierwsz膮 rzecz膮, na jak膮 powinni艣my zwr贸ci膰 uwag臋, s膮 wytyczne i zalecenia producenta samochodu co do stosowanego oleju w silniku. Powinno to by膰 najwa偶niejsze kryterium wyboru oleju. Od tego punktu zaczynamy wybiera膰 olej do naszego silnika. Wszelkie odst臋pstwa robisz na w艂asn膮 odpowiedzialno艣膰.

Obecnie ka偶da marka samochodowa stosuje swoje normy. Do ka偶dego silnika mo偶e by膰 inna. Przyk艂adowo Volkswagen ma normy olejowe 505.00, 505.01, 502.00, 504.00, 507.00, Opel – Dexos2 i Dexos1, Mercedes – 229.5, 229.51, 229.3, BMW LL 04. 

Producent do konkretnego silnika przewidzia艂 olej, kt贸ry powinien spe艂nia膰 konkretn膮 norm臋 i taki powinni艣my kupi膰. Informacj臋 na ten temat znajdziemy w instrukcji obs艂ugi. Je艣li nie dysponujemy takow膮 najlepiej skonsultowa膰 to w autoryzowanym serwisie.

Jaka lepko艣膰 – 5w-40, 5w-30, 10w-40?

Lepko艣膰 jest klasyfikowana wed艂ug norm SAE. Okre艣la opory oleju przed p艂yni臋ciem. Pierwsza cyfra przed liter膮 W definiuje lepko艣膰 w niskich temperaturach (W – Winter: Zima). Im cyfra ni偶sza tym przy ni偶szej temperaturze olej b臋dzie p艂ynny. Druga cyfra po W oznacza lepko艣膰 przy wysokich temperaturach. Wydaje si臋, 偶e idealny by艂by olej, kt贸ry zachowa bardzo dobre w艂a艣ciwo艣ci w bardzo szerokim zakresie temperatur np. 0w50, 0w40 lub 5w50. Niestety nie zawsze tak jest. Olej powinien by膰 dostosowany do konstrukcji silnika, dlatego tak wa偶ne jest stosowanie norm producenta samochodu. Warto jeszcze spojrze膰 w kart臋 techniczn膮 oleju.

Jaki olej silnikowy wybra膰?
Olej silnikowy Havoline Pro DS M z norm膮 Dexos2.

Odpowiednia norma producenta za艂atwia nam bardzo du偶o w sprawie doboru oleju. Cz臋sto skazuje nas na jedn膮 lub dwie lepko艣ci. Je艣li w ramach jednej aprobaty mamy mo偶liwo艣膰 wybra膰 spo艣r贸d kilku lepko艣ci, zawsze dostosujemy j膮 do warunk贸w eksploatacji silnika. Jak to zrobi膰 opisa艂em w ostatnim paragrafie.

Dane techniczne oleju

Podczas wyboru oleju do silnika bardzo wa偶ne jest przeanalizowanie karty technicznej oleju. Ka偶dy producent 艣rodka smarnego powinien j膮 udost臋pnia膰. Najcz臋艣ciej mo偶na je znale藕膰 na stronie internetowej. Nie zawsze jednak producenci olej贸w podaj膮 wszystkie parametry. 

Po analizie kilku kart technicznych mo偶na odnie艣膰 wra偶enie, 偶e olej z norm膮 do naszego silnika jest kiepski i lepiej kupi膰 inny teoretycznie lepszy, ale bez normy. Jest to b艂臋dne rozumowanie. W pierwszej kolejno艣ci powinni艣my patrze膰 na normy producenta samochodu, poniewa偶 to on najlepiej wie, jak skonstruowany jest silnik i w jakich granicach powinny mie艣ci膰 si臋 parametry oleju. Powinni艣my analizowa膰 i wybra膰 najlepszy olej w ramach przewidzianej aprobaty producenta silnika.

Dane w kartach technicznych s膮 oficjalnymi udost臋pnionymi przez producent贸w olej贸w. Jak wspomnia艂em na pocz膮tku, w sieci mo偶na znale藕膰 r贸wnie偶 wyniki bada艅 laboratoryjnych – przyk艂ad, np. na forum www.oil-club.pl, www.oil-club.de lub www.oil-club.ru. W analizach znajdziemy ilo艣膰 pierwiastk贸w, kt贸re odpowiadaj膮 za r贸偶ne w艂a艣ciwo艣ci oleju. Najbardziej interesuj膮ce s膮 zwi膮zki odpowiadaj膮ce za zmniejszenie tarcia, a tym samym zmniejszenie zu偶ycia silnika.

Co oznaczaj膮 pierwiastki w oleju?
  • Molibden (Mo) – Odpowiada za zmniejszenie tarcia pomi臋dzy elementami wewn臋trznymi w silniku, a tym samym zmniejsza zu偶ycie silnika.
  • Cynk (Zn) – zwi臋ksza odporno艣膰 na zu偶ycie silnika.
  • Fosfor (P) – Zmniejsza zu偶ycie element贸w wewn臋trznych silnika oraz posiada w艂a艣ciwo艣ci antykorozyjne.
    • Fosfor i cynk nazywany dodatkiem ZDDP (Zincdialkyldithiophosphate) – Bardzo dobre zabezpieczenie przeciwzu偶yciowe. Tworzy film na materiale ciernym, zmniejszaj膮c r贸wnie偶 tarcie. Problemem jest tu jednak popi贸艂 zawarty w fosforze. Nie jest on zalecany w nowoczesnych silnikach z systemem oczyszczania spalin. Jego zawarto艣膰 jest wi臋c obni偶ana.
  • Wap艅 (Ca) – Polepsza w艂a艣ciwo艣ci myj膮ce oraz dyspersyjne. Dyspergatory zapobiegaj膮 tworzeniu si臋 w silniku nagar贸w i osad贸w.
  • Magnez (Mg) – Zwi臋ksza odporno艣膰 na korozj臋, poleksza stabilno艣膰 termiczn膮 i zdolno艣ci dyspersyjne oleju.
  • Bor (B) – Poprawia czysto艣膰 silnika oraz zmniejsza jego zu偶ycie.
  • Bar (Ba) – Modyfikator tarcia. Rzadko wyst臋puje jako dodatek do oleju silnikowego, cz臋艣ciej stosowany jest w olejach do przek艂adni automatycznych.

Okre艣lenie tego ile danego pierwiastka powinno by膰 w oleju jest trudne. Na pewno istniej膮 pewne zale偶no艣ci pomi臋dzy ilo艣ciami tych pierwiastk贸w. Generalnie im wi臋cej tych dodatk贸w tym lepiej. Przyk艂adowo olej o zawarto艣ci ZDDP 874 (P) i 922 (Zn) oraz 92 (Mo) b臋dzie nieco lepkiej chroni艂 silnik przed zu偶yciem od oleju, kt贸ry ma ZDDP 686 (P) i 842 (Zn) oraz 0 (Mo).

Poni偶ej znajduje si臋 analiza VOA, 艣wie偶ego oleju Meguin Super Leichtlauf Driver 0W40. Swoj膮 drog膮 to olej o bardzo dobrych parametrach.

Analiza VOA oleju silnikowego.
藕r贸d艂o: oil-club.de

Warunki eksploatacji

Jaki olej silnikowy wybra膰, kiedy du偶o je藕dzimy po mie艣cie?

W warunkach miejskich najlepszy b臋dzie olej, kt贸ry ma jak najni偶sz膮 lepko艣膰 strukturaln膮 CSS. Dzi臋ki temu podczas cz臋stego zapalania silnika i jazdy na kr贸tkich dystansach olej b臋dzie bardzo szybko rozprowadzany po newralgicznych elementach silnika.

Jak olej silnikowy wybra膰, kiedy du偶a je藕dzimy w trasie?

Du偶o je偶d偶膮c w trasie najlepiej wybra膰 olej o wysokim HTHS, pow. 3.5, niski NOAC oraz wysokiej temperaturze zap艂onu. Zapewni to wysok膮 ochron臋 silnika, a jednocze艣nie nie b臋dzie go ubywa膰.

Jak olej silnikowy wybra膰 do diesla?

Do silnik贸w diesla z DPF-em bezwzgl臋dnie nale偶y stosowa膰 oleje Low SAPS, czyli niskopopio艂owe. Takie same sprawdz膮 si臋 r贸wnie偶 w samochodzie z tr贸jfazowym katalizatorem TWC. W najnowszych silnikach benzynowych, gdzie montowane s膮 ju偶 filtry cz膮stek sta艂ych, r贸wnie偶 powinni艣my stosowa膰 odpowiedni olej, przewidziany przez producenta.

Jak olej silnikowy wybra膰 do hybrydy?

Sytuacja w silnikach hybrydowych wygl膮da tak, 偶e Toyota wymaga stosowania w nich oleju 0w20. Kto艣 powie, przecie偶 to woda, kt贸ra nie chroni silnika. B艂膮d. Jednostka benzynowa w hybrydach Toyoty jest tak skonstruowana, aby olej nie sp艂ywa艂 w ca艂o艣ci z newralgicznych element贸w. Niska lepko艣膰 zapewnia niezwykle 艂atw膮 pompowalno艣膰, co przy bardzo cz臋stych rozruchach silnika benzynowego w hybrydzie jest niezb臋dne.

Jak olej silnikowy wybra膰 do silnika zasilanego LPG?

Silniki zasilane LPG powinny mie膰 skr贸cone interwa艂y wymiany oleju o mniej wi臋cej 20%. Gaz zawiera 5 razy wi臋cej siarki ni偶 PB95, a to powoduje szybsz膮 degradacj臋 oleju. Mo偶emy kupi膰 olej przystosowany do silnik贸w LPG. B臋dzie on mia艂 zapewne odpowiednie proporcje niekt贸rych dodatk贸w, dzi臋ki kt贸rym b臋dzie odporny na wysokie temperatury, jakie panuj膮 w komorze spalania przy zasilaniu gazem.

Jak olej silnikowy wybra膰?

Niezale偶nie od tego w jakich warunkach si臋 poruszamy powinni艣my zawsze wybiera膰 olej o maksymalnie wysokich parametrach i wska藕nikach. Po analizie wszystkich powy偶ej opisanych czynnik贸w i zestawieniu ich z warunkami, w jakich eksploatowany jest samoch贸d 艂atwiej i lepiej dobierzecie olej.

Jaki olej silnikowy wybra膰?

Niezwykle wa偶ny jest interwa艂y wymiany oleju. Producenci samochod贸w praktycznie w wi臋kszo艣ci umo偶liwiaj膮 wymian臋 艣rodka smarnego co 30 000 km. Jest to rozwi膮zanie nieco szkodliwe dla silnika. Osobi艣cie nigdy bym nie przeje藕dzi艂 na jednym oleju tak d艂ugiego dystansu. Jednak wszystko zale偶y od warunk贸w eksploatacji. Na pocz膮tku trzeba sobie uzmys艂owi膰, 偶e ok. 80% zu偶ycia silnika powstaje podczas zimnych rozruch贸w. 

Je偶eli wi臋c je藕dzisz du偶o po mie艣cie, na kr贸tkich odcinkach powiniene艣 zmienia膰 olej raz do roku lub co ok. 10 000 km. Gdy g艂贸wnie je藕dzisz w trasie, interwa艂 mo偶na wyd艂u偶y膰 do ok. 15 000 km.

Mo偶e ci si臋 spodoba膰
1 komentarz
  1. Ronson

    Ja u偶ywam hyundai XTeer do ochrony silnika. Wida膰 znacz膮ca redukcj臋 tar膰, silnik wygl膮da jak n贸wka

Zostaw odpowied藕

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.