Jaki olej silnikowy wybra─ç?

Analiza kart technicznych oleju i składu chemicznego.

0

Oleju silnikowego nie powinni┼Ťmy wybiera─ç tylko na podstawie norm i zalece┼ä producenta samochodu. Powinni┼Ťmy bra─ç pod uwag─Ö przede wszystkim parametry oleju. Zatem jaki olej silnikowy wybra─ç?

Syntetyczne, półsyntetyczne, mineralne

┼╗eby zrozumie─ç, czym s─ů oleje syntetyczne, p├│┼ésyntetyczne i mineralne musimy zacz─ů─ç od sk┼éadu ┼Ťrodka smarnego. 80% olej to baza olejowa, reszt─Ö stanowi─ů dodatki w tym tak┼╝e modyfikatory lepko┼Ťci. Nie wdaj─ůc si─Ö w zbytnie szczeg├│┼éy, oleje dzielimy na:

  • Mineralne powstaj─ů poprzez nieznaczne przedestylowanie ropy naftowej. Szybko si─Ö zanieczyszczaj─ů i odparowuj─ů. Wed┼éug mnie powinny by─ç pomijalne przy doborze oleju do silnika.┬á
  • P├│┼ésyntetyczne otrzymywane s─ů w spos├│b zbli┼╝ony do mineralnych, jednak poddawane s─ů hydrokrakingowi ÔÇô olej poddaje si─Ö dzia┼éaniu temperatury i ci┼Ťnienia. Jest to mieszanina oleju mineralnego i syntetycznego. Ta baza olejowa charakteryzuje si─Ö wysok─ů czysto┼Ťci─ů. Na opakowaniach olej├│w mo┼╝na znale┼║─ç cz─Östo napisy ÔÇťHC SyntheticÔÇŁ, ÔÇťW technologii syntetycznejÔÇŁ itp.
  • Syntetyczne powstaj─ů w procesie syntezy w─Öglowodor├│w. W pe┼éni syntetyczny olej powstaje na bazie PAO (polialfaolefin) lub estr├│w. Baza olejowa oparta o PAO┬á jest czystsza i stabilniejsza temperaturowo, natomiast jest s┼éabym rozpuszczalnikiem. Natomiast estry charakteryzuj─ů si─Ö jeszcze lepszymi parametrami ni┼╝ PAO.
Jaki olej silnikowy wybra─ç?
Olej Eurol Syntence FS 0w30 posiada w bazie olejowej ok. 50% PAO.

Na rynku wyst─Öpuj─ů r├│wnie┼╝ oleje GTL ÔÇô Gas to Liquid. Baza olejowa powstaje z gazu ziemnego. Charakteryzuj─ů si─Ö one bardzo wysokim wska┼║nikiem lepko┼Ťci, kt├│ry przekracza 150, ale r├│wnie┼╝ nisk─ů temperatur─ů p┼éyni─Öcia i odporno┼Ťci─ů na utlenianie. Baza GTL jest bardzo czysta, pozbawiona wszystkich zanieczyszcze┼ä, kt├│re wyst─Öpuj─ů w ropie naftowej. Oleje na bazie GTL produkuje m.in. Shell.

Nawet najlepsza baza olejowa nie spe┼éni wymaga┼ä bez odpowiedniego pakietu dodatk├│w. Do oleju dodawane s─ů nast─Öpuj─ůce komponenty:

  • modyfikatory tarcia: jak sama nazwa wskazuje, ograniczaj─ů tarcie i chroni─ů silnik przed zu┼╝yciem.
  • modyfikatory lepko┼Ťci: stabilizuj─ů lepko┼Ť─ç oleju w wysokich zakresach temperatur,
  • inhibitory korozji: chroni─ů wn─Ötrze silnika przed osadzaniem si─Ö wody, a tym samym przeciwdzia┼éaj─ů korozji,
  • przeciwutleniacze: powoduj─ů spowolnienie procesu starzenia si─Ö oleju,
  • detergenty: utrzymuj─ů silnik w czysto┼Ťci.

Ogromn─ů rol─Ö odgrywaj─ů proporcje, w jakich mieszane s─ů ze sob─ů nie tylko bazy olejowe, ale tak┼╝e dodatki. Producent dla ka┼╝dego oleju z osobna tworzy indywidualn─ů receptur─Ö. W internecie mo┼╝na znale┼║─ç analizy chemiczne olej├│w wykonywane przez laboratoria. Wpisuj─ůc VOA i nazw─Ö oleju odnajdziemy tak─ů analiz─Ö. Jest ona przeprowadzana dla nowego, nieprzepracowanego oleju. Jak odczytywa─ç dane techniczne oraz analizy oleju opisa┼éem w dalszej cz─Ö┼Ťci.

Zalecenia producenta

Pierwsz─ů rzecz─ů, na jak─ů powinni┼Ťmy zwr├│ci─ç uwag─Ö, s─ů wytyczne i zalecenia producenta samochodu co do stosowanego oleju w silniku. Powinno to by─ç najwa┼╝niejsze kryterium wyboru oleju. Od tego punktu zaczynamy wybiera─ç olej do naszego silnika. Wszelkie odst─Öpstwa robisz na w┼éasn─ů odpowiedzialno┼Ť─ç.

Obecnie ka┼╝da marka samochodowa stosuje swoje normy. Do ka┼╝dego silnika mo┼╝e by─ç inna. Przyk┼éadowo Volkswagen ma normy olejowe 505.00, 505.01, 502.00, 504.00, 507.00, Opel ÔÇô Dexos2 i Dexos1, Mercedes ÔÇô 229.5, 229.51, 229.3, BMW LL 04.┬á

Producent do konkretnego silnika przewidzia┼é olej, kt├│ry powinien spe┼énia─ç konkretn─ů norm─Ö i taki powinni┼Ťmy kupi─ç. Informacj─Ö na ten temat znajdziemy w instrukcji obs┼éugi. Je┼Ťli nie dysponujemy takow─ů najlepiej skonsultowa─ç to w autoryzowanym serwisie.

Jaka lepko┼Ť─ç ÔÇô 5w-40, 5w-30, 10w-40?

Lepko┼Ť─ç jest klasyfikowana wed┼éug norm SAE. Okre┼Ťla opory oleju przed p┼éyni─Öciem. Pierwsza cyfra przed liter─ů W definiuje lepko┼Ť─ç w niskich temperaturach (W ÔÇô Winter: Zima). Im cyfra ni┼╝sza tym przy ni┼╝szej temperaturze olej b─Ödzie p┼éynny. Druga cyfra po W oznacza lepko┼Ť─ç przy wysokich temperaturach. Wydaje si─Ö, ┼╝e idealny by┼éby olej, kt├│ry zachowa bardzo dobre w┼éa┼Ťciwo┼Ťci w bardzo szerokim zakresie temperatur np. 0w50, 0w40 lub 5w50. Niestety nie zawsze tak jest. Olej powinien by─ç dostosowany do konstrukcji silnika, dlatego tak wa┼╝ne jest stosowanie norm producenta samochodu. Warto jeszcze spojrze─ç w kart─Ö techniczn─ů oleju.

Jaki olej silnikowy wybra─ç?
Olej silnikowy Havoline Pro DS M z norm─ů Dexos2.

Odpowiednia norma producenta za┼éatwia nam bardzo du┼╝o w sprawie doboru oleju. Cz─Östo skazuje nas na jedn─ů lub dwie lepko┼Ťci. Je┼Ťli w ramach jednej aprobaty mamy mo┼╝liwo┼Ť─ç wybra─ç spo┼Ťr├│d kilku lepko┼Ťci, zawsze dostosujemy j─ů do warunk├│w eksploatacji silnika. Jak to zrobi─ç opisa┼éem w ostatnim paragrafie.

Dane techniczne oleju

Podczas wyboru oleju do silnika bardzo wa┼╝ne jest przeanalizowanie karty technicznej oleju. Ka┼╝dy producent ┼Ťrodka smarnego powinien j─ů udost─Öpnia─ç. Najcz─Ö┼Ťciej mo┼╝na je znale┼║─ç na stronie internetowej. Nie zawsze jednak producenci olej├│w podaj─ů wszystkie parametry.┬á

Po analizie kilku kart technicznych mo┼╝na odnie┼Ť─ç wra┼╝enie, ┼╝e olej z norm─ů do naszego silnika jest kiepski i lepiej kupi─ç inny teoretycznie lepszy, ale bez normy. Jest to b┼é─Ödne rozumowanie. W pierwszej kolejno┼Ťci powinni┼Ťmy patrze─ç na normy producenta samochodu, poniewa┼╝ to on najlepiej wie, jak skonstruowany jest silnik i w jakich granicach powinny mie┼Ťci─ç si─Ö parametry oleju. Powinni┼Ťmy analizowa─ç i wybra─ç najlepszy olej w ramach przewidzianej aprobaty producenta silnika.

Dane w kartach technicznych s─ů oficjalnymi udost─Öpnionymi przez producent├│w olej├│w. Jak wspomnia┼éem na pocz─ůtku, w sieci mo┼╝na znale┼║─ç r├│wnie┼╝ wyniki bada┼ä laboratoryjnych ÔÇô przyk┼éad, np. na forum www.oil-club.pl, www.oil-club.de lub www.oil-club.ru. W analizach znajdziemy ilo┼Ť─ç pierwiastk├│w, kt├│re odpowiadaj─ů za r├│┼╝ne w┼éa┼Ťciwo┼Ťci oleju. Najbardziej interesuj─ůce s─ů zwi─ůzki odpowiadaj─ůce za zmniejszenie tarcia, a tym samym zmniejszenie zu┼╝ycia silnika.

Co oznaczaj─ů pierwiastki w oleju?
  • Molibden (Mo) ÔÇô Odpowiada za zmniejszenie tarcia pomi─Ödzy elementami wewn─Ötrznymi w silniku, a tym samym zmniejsza zu┼╝ycie silnika.
  • Cynk (Zn) ÔÇô zwi─Öksza odporno┼Ť─ç na zu┼╝ycie silnika.
  • Fosfor (P) ÔÇô Zmniejsza zu┼╝ycie element├│w wewn─Ötrznych silnika oraz posiada w┼éa┼Ťciwo┼Ťci antykorozyjne.
    • Fosfor i cynk nazywany dodatkiem ZDDP (Zincdialkyldithiophosphate) ÔÇô Bardzo dobre zabezpieczenie przeciwzu┼╝yciowe. Tworzy film na materiale ciernym, zmniejszaj─ůc r├│wnie┼╝ tarcie. Problemem jest tu jednak popi├│┼é zawarty w fosforze. Nie jest on zalecany w nowoczesnych silnikach z systemem oczyszczania spalin. Jego zawarto┼Ť─ç jest wi─Öc obni┼╝ana.
  • Wap┼ä (Ca) ÔÇô Polepsza w┼éa┼Ťciwo┼Ťci myj─ůce oraz dyspersyjne. Dyspergatory zapobiegaj─ů tworzeniu si─Ö w silniku nagar├│w i osad├│w.
  • Magnez (Mg) ÔÇô Zwi─Öksza odporno┼Ť─ç na korozj─Ö, poleksza stabilno┼Ť─ç termiczn─ů i zdolno┼Ťci dyspersyjne oleju.
  • Bor (B) ÔÇô Poprawia czysto┼Ť─ç silnika oraz zmniejsza jego zu┼╝ycie.
  • Bar (Ba) ÔÇô Modyfikator tarcia. Rzadko wyst─Öpuje jako dodatek do oleju silnikowego, cz─Ö┼Ťciej stosowany jest w olejach do przek┼éadni automatycznych.

Okre┼Ťlenie tego ile danego pierwiastka powinno by─ç w oleju jest trudne. Na pewno istniej─ů pewne zale┼╝no┼Ťci pomi─Ödzy ilo┼Ťciami tych pierwiastk├│w. Generalnie im wi─Öcej tych dodatk├│w tym lepiej. Przyk┼éadowo olej o zawarto┼Ťci ZDDP 874 (P) i 922 (Zn) oraz 92 (Mo) b─Ödzie nieco lepkiej chroni┼é silnik przed zu┼╝yciem od oleju, kt├│ry ma ZDDP 686 (P) i 842 (Zn) oraz 0 (Mo).

Poni┼╝ej znajduje si─Ö analiza VOA, ┼Ťwie┼╝ego oleju Meguin Super Leichtlauf Driver 0W40. Swoj─ů drog─ů to olej o bardzo dobrych parametrach.

Analiza VOA oleju silnikowego.
źródło: oil-club.de

Warunki eksploatacji

Jaki olej silnikowy wybra─ç, kiedy du┼╝o je┼║dzimy po mie┼Ťcie?

W warunkach miejskich najlepszy b─Ödzie olej, kt├│ry ma jak najni┼╝sz─ů lepko┼Ť─ç strukturaln─ů CSS. Dzi─Öki temu podczas cz─Östego zapalania silnika i jazdy na kr├│tkich dystansach olej b─Ödzie bardzo szybko rozprowadzany po newralgicznych elementach silnika.

Jak olej silnikowy wybra─ç, kiedy du┼╝a je┼║dzimy w trasie?

Du┼╝o je┼╝d┼╝─ůc w trasie najlepiej wybra─ç olej o wysokim HTHS, pow. 3.5, niski NOAC oraz wysokiej temperaturze zap┼éonu. Zapewni to wysok─ů ochron─Ö silnika, a jednocze┼Ťnie nie b─Ödzie go ubywa─ç.

Jak olej silnikowy wybra─ç do diesla?

Do silnik├│w diesla z DPF-em bezwzgl─Ödnie nale┼╝y stosowa─ç oleje Low SAPS, czyli niskopopio┼éowe. Takie same sprawdz─ů si─Ö r├│wnie┼╝ w samochodzie z tr├│jfazowym katalizatorem TWC. W najnowszych silnikach benzynowych, gdzie montowane s─ů ju┼╝ filtry cz─ůstek sta┼éych, r├│wnie┼╝ powinni┼Ťmy stosowa─ç odpowiedni olej, przewidziany przez producenta.

Jak olej silnikowy wybra─ç do hybrydy?

Sytuacja w silnikach hybrydowych wygl─ůda tak, ┼╝e Toyota wymaga stosowania w nich oleju 0w20. Kto┼Ť powie, przecie┼╝ to woda, kt├│ra nie chroni silnika. B┼é─ůd. Jednostka benzynowa w hybrydach Toyoty jest tak skonstruowana, aby olej nie sp┼éywa┼é w ca┼éo┼Ťci z newralgicznych element├│w. Niska lepko┼Ť─ç zapewnia niezwykle ┼éatw─ů pompowalno┼Ť─ç, co przy bardzo cz─Östych rozruchach silnika benzynowego w hybrydzie jest niezb─Ödne.

Jak olej silnikowy wybra─ç do silnika zasilanego LPG?

Silniki zasilane LPG powinny mie─ç skr├│cone interwa┼éy wymiany oleju o mniej wi─Öcej 20%. Gaz zawiera 5 razy wi─Öcej siarki ni┼╝ PB95, a to powoduje szybsz─ů degradacj─Ö oleju. Mo┼╝emy kupi─ç olej przystosowany do silnik├│w LPG. B─Ödzie on mia┼é zapewne odpowiednie proporcje niekt├│rych dodatk├│w, dzi─Öki kt├│rym b─Ödzie odporny na wysokie temperatury, jakie panuj─ů w komorze spalania przy zasilaniu gazem.

Jak olej silnikowy wybra─ç?

Niezale┼╝nie od tego w jakich warunkach si─Ö poruszamy powinni┼Ťmy zawsze wybiera─ç olej o maksymalnie wysokich parametrach i wska┼║nikach. Po analizie wszystkich powy┼╝ej opisanych czynnik├│w i zestawieniu ich z warunkami, w jakich eksploatowany jest samoch├│d ┼éatwiej i lepiej dobierzecie olej.

Jaki olej silnikowy wybra─ç?

Niezwykle wa┼╝ny jest interwa┼éy wymiany oleju. Producenci samochod├│w praktycznie w wi─Ökszo┼Ťci umo┼╝liwiaj─ů wymian─Ö ┼Ťrodka smarnego co 30 000 km. Jest to rozwi─ůzanie nieco szkodliwe dla silnika. Osobi┼Ťcie nigdy bym nie przeje┼║dzi┼é na jednym oleju tak d┼éugiego dystansu. Jednak wszystko zale┼╝y od warunk├│w eksploatacji. Na pocz─ůtku trzeba sobie uzmys┼éowi─ç, ┼╝e ok. 80% zu┼╝ycia silnika powstaje podczas zimnych rozruch├│w.┬á

Je┼╝eli wi─Öc je┼║dzisz du┼╝o po mie┼Ťcie, na kr├│tkich odcinkach powiniene┼Ť zmienia─ç olej raz do roku lub co ok. 10 000 km. Gdy g┼é├│wnie je┼║dzisz w trasie, interwa┼é mo┼╝na wyd┼éu┼╝y─ç do ok. 15 000 km.

Mo┼╝e ci si─Ö spodoba─ç

Zostaw odpowied┼║

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.